Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για τους δημοσίους υπαλλήλους που επιθυμούν να διεκδικήσουν μισθολογικές διαφορές από το Δημόσιο, όταν θεωρούν ότι έχει παραβιαστεί η αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία.
Με τη νέα ρύθμιση, ο χρόνος μέσα στον οποίο μπορούν να καταθέσουν σχετικές αξιώσεις αυξάνεται από τα δύο στα τρία χρόνια. Μετά την παρέλευση της τριετίας, οι απαιτήσεις παραγράφονται και δεν μπορούν πλέον να διεκδικηθούν.
Μέχρι σήμερα, οι μισθολογικές αξιώσεις κατά του Δημοσίου είχαν διετή παραγραφή, δηλαδή οι υπάλληλοι είχαν δύο χρόνια στη διάθεσή τους από τη στιγμή που δημιουργούνταν η απαίτηση για να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες.
Η νέα διάταξη, που περιλαμβάνεται στον νόμο 5316/2026 του υπουργείου Εργασίας για την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, προβλέπει ότι η τριετία ξεκινά από τη στιγμή που ο εργαζόμενος πληροφορείται την παραβίαση και όχι απαραίτητα από τη δημιουργία της απαίτησης. Ωστόσο, η αλλαγή αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις που σχετίζονται με άνιση μεταχείριση στις αποδοχές. Για τις υπόλοιπες μισθολογικές διεκδικήσεις των δημοσίων υπαλλήλων εξακολουθεί να ισχύει η διετής παραγραφή.
Για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, οι αξιώσεις που αφορούν δεδουλευμένα, επιδόματα, υπερωρίες, αποζημιώσεις και άλλες υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη σχέση εργασίας παραγράφονται γενικά μετά από πέντε χρόνια. Ο ίδιος χρόνος παραγραφής ισχύει και για απαιτήσεις που θα προκύψουν σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.
Ξεχωριστό καθεστώς ισχύει για τους συνταξιούχους, καθώς οι αξιώσεις για καθυστερούμενες συντάξεις, αναδρομικά ποσά και διαφορές στις αποδοχές τους παραγράφονται μετά από δύο χρόνια.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων:
- αναδρομικά από επανυπολογισμό σύνταξης,
- ποσά που προκύπτουν από λάθη στον υπολογισμό της σύνταξης,
- μη καταβληθέντα επιδόματα,
- διαφορές που προκύπτουν μετά από αλλαγές στη συνταξιοδοτική κατάσταση.
Η παραγραφή ξεκινά από το τέλος του οικονομικού έτους κατά το οποίο δημιουργήθηκε η απαίτηση και υπήρχε δυνατότητα δικαστικής διεκδίκησής της. Οι συνταξιούχοι που δεν προχωρούν έγκαιρα στις απαραίτητες ενέργειες κινδυνεύουν να χάσουν οριστικά το δικαίωμα διεκδίκησης των ποσών που τους οφείλονται.
Για να προστατεύσουν τα δικαιώματά τους, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να διακόψουν την παραγραφή μέσω συγκεκριμένων ενεργειών, όπως:
- κατάθεση αγωγής στο αρμόδιο δικαστήριο,
- υποβολή αίτησης στην αρμόδια δημόσια υπηρεσία για καταβολή της οφειλής,
- υποβολή αίτησης στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για αναγνώριση της απαίτησης.
Σε περίπτωση που υποβληθεί αίτηση προς τη διοίκηση και δεν υπάρξει απάντηση, η παραγραφή ξεκινά ξανά μετά την πάροδο έξι μηνών από την κατάθεση της αίτησης. Παράλληλα, η παραγραφή μπορεί να ανασταλεί σε ειδικές περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία, όπως όταν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία άσκησης του δικαιώματος λόγω ανωτέρας βίας.
Η έγκαιρη ενημέρωση και η υποβολή των απαραίτητων αιτημάτων θεωρούνται κρίσιμες, καθώς η παρέλευση των προβλεπόμενων προθεσμιών μπορεί να οδηγήσει στην οριστική απώλεια χρημάτων που δικαιούνται εργαζόμενοι και συνταξιούχοι.