Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή», η κυβέρνηση προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας, με την κατάθεση στη Βουλή του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία φιλοδοξεί να βάλει τέλος στο φαινόμενο της πολυνομίας που χαρακτήριζε επί δεκαετίες τον πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας. Ο κώδικας συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο διατάξεις που έως σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτες σε 119 νόμους και 53 προεδρικά διατάγματα, ορισμένα από τα οποία χρονολογούνται από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα.
Με συνολικά 447 άρθρα και έκταση 741 σελίδων, ο νέος κώδικας δεν εισάγει νέες πολεοδομικές ρυθμίσεις. Αντίθετα, κωδικοποιεί και οργανώνει το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, προσφέροντας ένα ενιαίο σημείο αναφοράς για πολίτες, μηχανικούς, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες.
Τέλος στις παρερμηνείες της νομοθεσίας
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της κωδικοποίησης είναι η εξάλειψη των διαφορετικών ερμηνειών που κατά καιρούς δίνονταν σε κρίσιμες πολεοδομικές διατάξεις.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της εκτός σχεδίου δόμησης, όπου κατά το παρελθόν παρατηρήθηκαν διαφορετικές πρακτικές από πολεοδομικές υπηρεσίες σε όλη τη χώρα. Σε αρκετές περιπτώσεις εκδίδονταν οικοδομικές άδειες σε εκτάσεις που δεν διέθεταν πρόσωπο σε αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο, παρά τις αντίθετες αποφάσεις της δικαιοσύνης.
Ο νέος κώδικας ξεκαθαρίζει ότι για τη δόμηση σε εκτός σχεδίου περιοχές απαιτείται ελάχιστη έκταση 4.000 τετραγωνικών μέτρων και πρόσωπο τουλάχιστον 25 μέτρων σε κοινόχρηστο δρόμο. Οι εξαιρέσεις περιορίζονται σε ειδικές κατηγορίες εγκαταστάσεων, όπως ορισμένες γεωργικές χρήσεις και έργα διαχείρισης υδάτων.
Ξεκαθαρίζει το τοπίο μεταξύ ΓΟΚ και ΝΟΚ
Η κωδικοποίηση έρχεται επίσης να επιλύσει χρόνιες ασάφειες που προέκυπταν από την παράλληλη εφαρμογή διατάξεων του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού του 1985 και του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού του 2012.
Πολλές από τις παλαιότερες διατάξεις που είχαν αντικατασταθεί ή τροποποιηθεί από νεότερους νόμους δεν ενσωματώθηκαν στον νέο κώδικα, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται ένα πιο σαφές και λειτουργικό νομοθετικό πλαίσιο.
Τι περιλαμβάνει και τι μένει εκτός
Ο Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας καλύπτει τη γενική πολεοδομική και χωροταξική νομοθεσία που υπάγεται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Δεν περιλαμβάνει, ωστόσο, ειδικές πολεοδομικές ρυθμίσεις άλλων υπουργείων, όπως εκείνες που αφορούν τη βιομηχανία ή τον τουρισμό, ούτε ειδικά πολεοδομικά καθεστώτα που έχουν θεσπιστεί για συγκεκριμένες περιοχές μέσω νόμων, σχεδίων πόλης ή πολεοδομικών μελετών.
Παράλληλα, έχουν αφαιρεθεί μεταβατικές διατάξεις που δεν ισχύουν πλέον, ενώ πραγματοποιήθηκαν τεχνικές και γλωσσικές προσαρμογές χωρίς να αλλάζει η ουσία των διατάξεων.
Μια πολυετής προσπάθεια
Η διαδικασία κωδικοποίησης είχε προβλεφθεί νομοθετικά από το 2016, ωστόσο η αρμόδια επιτροπή συγκροτήθηκε το 2020. Πρόεδρος της ήταν ο επίτιμος πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Κωνσταντίνος Μενουδάκος, ενώ συμμετείχαν δικαστικοί λειτουργοί, πανεπιστημιακοί, νομικοί και στελέχη της δημόσιας διοίκησης.
Το έργο της επιτροπής ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς χρειάστηκε να συγκεντρωθούν και να ελεγχθούν χιλιάδες διατάξεις που είχαν τροποποιηθεί επανειλημμένα μέσα στις τελευταίες δεκαετίες.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν τον κώδικα, μόνο την περίοδο 2019-2026 η πολεοδομική νομοθεσία τροποποιήθηκε μέσω 49 διαφορετικών νόμων, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της πολυνομίας που επιχειρείται να αντιμετωπιστεί.
Διαφάνεια και ευκολότερη πρόσβαση στη νομοθεσία
Η κωδικοποίηση αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου, καθώς οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν πλέον να ανατρέχουν σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο αντί να αναζητούν διατάξεις σε δεκάδες διαφορετικά νομοθετήματα.
Παράλληλα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος σχεδιάζει τη δημιουργία ανοιχτής ψηφιακής βάσης δεδομένων, η οποία θα ενημερώνεται διαρκώς με κάθε νέα αλλαγή της νομοθεσίας, διευκολύνοντας την πρόσβαση πολιτών και επαγγελματιών στην ισχύουσα νομοθεσία.
Η ψήφιση του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας αποτελεί μια σημαντική θεσμική παρέμβαση που φιλοδοξεί να βάλει τάξη σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο και συχνά δυσνόητο νομοθετικό πεδίο, προσφέροντας μεγαλύτερη σαφήνεια και αποτελεσματικότητα στον πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας.
Πηγή: Καθημερινή – “Τέλος στην πολεοδομική πολυνομία”