Σε ένα πεδίο που μέχρι σήμερα αντιμετωπιζόταν κυρίως ως τεχνικό και επενδυτικό, οι δήμοι καλούνται πλέον να μπουν δυναμικά στο προσκήνιο, με τη νέα υπουργική απόφαση για τη Δράση 2.1.3 του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027» να αναβαθμίζει ουσιαστικά τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αν και η απόφαση αφορά τυπικά τους Φορείς Διαχείρισης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), στην πράξη η εφαρμογή της «αγγίζει» άμεσα τους παράκτιους και νησιωτικούς δήμους, οι οποίοι θα βρεθούν στο επίκεντρο των τοπικών αντιδράσεων, των διαβουλεύσεων και των περιβαλλοντικών ζητημάτων που συνοδεύουν τον χωροταξικό σχεδιασμό.
Η απόφαση δίνει έμφαση σε ζητήματα όπως ο ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός, η προστασία του περιβάλλοντος και η αποφυγή συγκρούσεων με άλλες δραστηριότητες, ωστόσο η υλοποίησή της μεταφέρεται σε πραγματικές τοπικές κοινωνίες, όπου τουρισμός, αλιεία, επιχειρηματική δραστηριότητα και περιβαλλοντική προστασία συνυπάρχουν ή συγκρούονται.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι δήμοι δεν μένουν απλοί παρατηρητές. Καλούνται να συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις, να παρακολουθούν περιβαλλοντικές μελέτες, να τοποθετούνται δημόσια για νέες ή επεκτεινόμενες ΠΟΑΥ και να διαχειρίζονται τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών.
Η ουσία του ζητήματος δεν αφορά μόνο τον επενδυτικό σχεδιασμό, αλλά και τον αναπτυξιακό προσανατολισμό κάθε περιοχής, καθώς οι αποφάσεις για τις υδατοκαλλιέργειες επηρεάζουν άμεσα τοπικές οικονομίες, τουριστικές ζώνες, παραθαλάσσιες χρήσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Παράλληλα, η ίδια η απόφαση προβλέπει δράσεις ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών και περιβαλλοντικής παρακολούθησης, στοιχείο που ενισχύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη ενεργού συμμετοχής της Αυτοδιοίκησης.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν οι δήμοι θα έχουν ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό ή αν θα βρεθούν εκ των υστέρων να διαχειρίζονται αποφάσεις που αλλάζουν τον χαρακτήρα των περιοχών τους, σε ένα πλαίσιο που ήδη συνδέεται με ευρύτερους ευρωπαϊκούς στόχους για την ανάπτυξη του κλάδου.