Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος που έχει οριστεί η 31η Μαΐου υπενθυμίζει κάθε χρόνο μια αλήθεια που δεν χωρά αμφισβήτηση: το κάπνισμα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Περισσότεροι από 8 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο εξαιτίας του, ενώ πάνω από 1 εκατομμύριο είναι μη καπνιστές που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Παρά τη μείωση του κλασικού καπνίσματος τα τελευταία χρόνια, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στη νεολαία αυξάνεται με ρυθμούς που ξεπερνούν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η έκθεση ESPAD 2024 (European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs) καταγράφει μεταξύ
2019 και 2024:
- Η συνδυαστική χρήση τσιγάρου και/ή ηλεκτρονικού τσιγάρου αυξήθηκε
κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες — μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε
ολόκληρη την Ευρώπη. - Το 77% των Ελλήνων μαθητών δηλώνει ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο
είναι «αρκετά» ή «πολύ» εύκολο να βρεθεί — ένα από τα υψηλότερα
ποσοστά στην Ευρώπη (ευρωπαϊκός μέσος: 60%). - Το 17% των Ελλήνων μαθητών είχε δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο σε
ηλικία 13 ετών ή μικρότερη. Το 5% περίπου ξεκίνησε καθημερινή χρήση
ηλεκτρονικού τσιγάρου στην ίδια ηλικία (αγόρια: 5,1%, κορίτσια: 4,9%)
— σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο του 2,9%. - Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου αποτελεί πλέον
ένα από τα πιο ταχύτατα αναπτυσσόμενα φαινόμενα στη νεολαία. Η διά
βίου επικράτηση χρήσης ηλεκτρονικού τσιγάρου (44% μέσος όρος) ξεπερνά πλέον εκείνη του κλασικού τσιγάρου (32%) σε πολλές χώρες. Η αντιστροφή του χάσματος φύλου — με τα κορίτσια να υπερτερούν των αγοριών στη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου— αποτελεί μια νέα τάση που συνδέεται με τη γοητεία των αρωματισμένων καπνικών προϊόντων και τις στρατηγικές marketing που απευθύνονται σε νέες γυναίκες.
Στην Ελλάδα η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται με ιδιαίτερη έμφαση.Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσμενή θέση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τόσο ως προς την επικράτηση χρήσης όσο και ως προς την ανοδική τάση, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένες πολιτικές πρόληψης στη χώρα μας.
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία παρουσιάζει έναν νέο σύντομο οδηγό διακοπής καπνίσματος και ενισχύει τα Καρδιολογικά Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος σε όλη τη χώρα, ώστε περισσότεροι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη υποστήριξη. Η προσπάθεια συνοδεύεται από ενημερωτικές δράσεις και τη στήριξη της UNI‑PHARMA.
Ο Πρόεδρος της ΕΚΕ, Καθηγητής Κωνσταντίνος Τούτουζας, τονίζει ότι «η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι απλώς μια προσωπική επιλογή, αλλά μια επένδυση στη ζωή και στο μέλλον μας». Τα δεδομένα, όπως σημειώνει, δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού: όλο και περισσότεροι νέοι εκτίθενται από μικρή ηλικία σε έναν εθισμό που απειλεί σοβαρά την υγεία τους.
Τα οφέλη της διακοπής είναι άμεσα: μέσα σε 20 λεπτά πέφτει ο καρδιακός ρυθμός, σε 12 ώρες ομαλοποιείται το μονοξείδιο του άνθρακα στο αίμα, ενώ μέσα σε λίγους μήνες μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής και βελτιώνεται η πνευμονική λειτουργία. Σε βάθος χρόνου, ο κίνδυνος εγκεφαλικού και καρκίνου του πνεύμονα μειώνεται θεαματικά.
Τι Συμβαίνει στο Σώμα μετά τη Διακοπή του Καπνίσματος
Τα οφέλη είναι άμεσα και αυξάνονται συνεχώς με την πάροδο του χρόνου:
-Σε 20 λεπτά: Πέφτει ο καρδιακός ρυθμός.
-Σε 12 ώρες: Ομαλοποιείται το μονοξείδιο του άνθρακα στο αίμα.
-Σε 2–3 μήνες: Μειώνεται ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής, βελτιώνεται
η πνευμονική λειτουργία.
– Σε 1–9 μήνες: Μειώνονται ο βήχας και η δύσπνοια.
– Σε 1 χρόνο: Ο πρόσθετος κίνδυνος στεφανιαίας νόσου μειώνεται στο
μισό σε σχέση με έναν καπνιστή.
-Σε 5 χρόνια: Ο κίνδυνος εγκεφαλικού εξισώνεται με αυτόν ενός μη
καπνιστή.
– Σε 10 χρόνια: Ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του πνεύμονα
μειώνεται στο μισό.
– Σε 15 χρόνια: Ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου επιστρέφει στα επίπεδα
ενός μη καπνιστή.
Το μήνυμα της ημέρας είναι ξεκάθαρο: Με ενημέρωση, υποστήριξη και αποφασιστικότητα, κάθε καπνιστής μπορεί να κάνει το πρώτο βήμα προς μια ζωή χωρίς καπνό — για τον εαυτό του, για τα παιδιά του, για τους ανθρώπους που αγαπά.