Μια χώρα που κρατά ζωντανή την παράδοση της, ενώ ταυτόχρονα πρωταγωνιστεί στην τεχνολογία και στην καινοτομία, παρουσιάζεται στη Θεσσαλονίκη.
Αρχαίοι ναοί και σύγχρονες μεγαλουπόλεις, τελετουργίες που διατηρούνται εδώ και αιώνες και μια καθημερινότητα με έντονους ρυθμούς. Η Ιαπωνία έχει καταφέρει να διατηρήσει ζωντανά πολλά στοιχεία της παράδοσης της, ενώ παράλληλα εξελίσσεται διαρκώς. Η καλλιγραφία, η κεραμική, ο χορός, τα θέατρα Noh και Kabuki, και η τελετή του τσαγιού αποτελούν κομμάτια μιας πολιτιστικής κληρονομιάς που εξακολουθεί να έχει θέση στη σύγχρονη ζωή ενώ τα manga, τα anime και η σύγχρονη ποπ κουλτούρα έχουν αποκτήσει παγκόσμια απήχηση. Πρόκειται για μια αρμονική συνύπαρξη της παράδοσης με τη σύγχρονη ζωή.
Αυτή τη συνύπαρξη ήρθε να παρουσιάσει η Ιαπωνία στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στην οποία συμμετείχε ως τιμώμενη χώρα. Η παρουσία της στη ΔΕΘ αποτέλεσε ευκαιρία για το ελληνικό κοινό να γνωρίσει από κοντά διαφορετικές πλευρές της χώρας, μέσα από τον πολιτισμό, τις τέχνες, τις επιχειρήσεις και τις δράσεις που φιλοξενήθηκαν κυρίως στο περίπτερο 13.
Το Takumi στο επίκεντρο της ιαπωνικής παρουσίας
Στο επίκεντρο της Ιαπωνικής παρουσίας είναι η φιλοσοφία Takumi, μια λέξη που παραπέμπει στον επιδέξιο τεχνίτη και στη βαθιά γνώση της τέχνης του. Η έννοια συνδέεται με την επιδίωξη της μαεστρίας, της επιμέλειας και της ακρίβειας και αντικατοπτρίζει τον διαχρονικό σεβασμό της Ιαπωνικής κουλτούρας στη δεξιοτεχνία. Από την ξυλουργική και την υφαντουργία μέχρι και την κεραμική, η γνώση και η τεχνική μεταδίδονταν από γενιά σε γενιά αποκτώντας παράλληλα μια διάσταση κοινωνικού σεβασμού.
Σήμερα, το Takumi ξεπερνά τα όρια των παραδοσιακών τεχνών και λειτουργεί ως μια ευρύτερη φιλοσοφία. Η προσήλωση στη λεπτομέρεια, η συνεχής βελτίωση και η βαθιά κατανόηση των αναγκών του ανθρώπου βρίσκουν εφαρμογή σε πολλούς σύγχρονους τομείς όπως η τεχνολογία και η βιομηχανία με σκοπό την καινοτομία. Με αυτό τον τρόπο, η δεξιοτεχνία γίνεται κινητήρια δύναμη για έναν ανθρωποκεντρικό τρόπο σχεδιασμού και δημιουργίας.
Από την παράδοση έως τη σύγχρονη δημιουργία, το Takumi αποτελεί το νήμα που διέτρεξε την Ιαπωνική παρουσία στη ΔΕΘ. Στο περίπτερο 13, η Ιαπωνία παρουσίασε την τεχνολογία, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα της μαζί με τον πολιτισμό της μέσα από ποικίλες δραστηριότητες. Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν διαφορετικές όψεις της ιαπωνικής παράδοσης όπως μουσική από τα δυναμικά τύμπανα taiko και το έγχορδο shamisen, την καλλιγραφία, τα bonsai, τα κιμονό και τους παραδοσιακούς χορούς αλλά και να συμμετέχουν σε δοκιμαστικά μαθήματα της ιαπωνικής γλώσσας. Ταυτόχρονα, η γαστρονομία έγινε σημείο συνάντησης των δύο πολιτισμών με παρουσιάσεις αυθεντικού sushi και ιαπωνικού μπάρμπεκιου με ελληνικά προϊόντα ενώ το ποντιακό στοιχείο βρήκε έναν αναπάντεχο συνομιλητή στην ιαπωνική παράδοση μέσα από μία ιδιαίτερη πολιτιστική σύμπραξη με ιαπωνικές χορευτικές ομάδες να χορεύουν ποντιακά.
Στο ίδιο περίπτερο συμμετείχαν 20 ιαπωνικές εταιρίες προωθώντας τεχνολογίες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων. Η Honda, η Suzuki, η Toyota, η Nissan και η Mazda έφεραν την αυτοκίνηση στο προσκήνιο ενώ εταιρίες όπως η Fujifilm, η Weathernews, η Takeda και η Daiichi Sankyo ανέδειξαν τις προοπτικές τους στην ψηφιακή καινοτομία και την υγεία.
Μια νέα προοπτική
Πέρα όμως απο την παρουσίαση της τεχνογνωσίας, η συμμετοχή της Ιαπωνίας υπηρετεί έναν ευρύτερο σκοπό, δηλαδή την οικονομική και πολιτική σύσφιξη των σχέσων των δύο χωρών. Η φετινή διοργάνωση γίνεται έτσι ένας ακόμη χώρος συνάντησης για δύο χώρες οι οποίες, παρά τις μακροχρόνιες σχέσεις, έχουν ακόμα περιθώριο να ανοίξουν νέους δρόμους συνεργασίας και να ανακαλύψουν κοινούς ορίζοντες.
Οι δύο χώρες διατηρούν διπλωματικές σχέσεις από το 1899, μια σχέση η οποία έχει αποκτήσει νέες διαστάσεις και έχει διευρυνθεί σε τομείς όπως η ναυτιλία, η ενέργεια και η υψηλή τεχνολογία. Μάλιστα τον Ιούλιο του 2026 οι δύο χώρες έθεσαν στο επίκεντρο την περαιτέρω ανάπτυξη των οικονομικών τους σχέσεων, με την Ελλάδα να προβάλλεται ως πύλη της Ιαπωνίας προς την Ευρώπη. Η συγκυρία αυτή δίνει μεγαλύτερο βάρος στη παρουσία των ιαπωνικών εταιρειών στην έκθεση, καθώς η επιχειρηματική συμμετοχή μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για νέες συμφωνίες.
Με ένα πρόγραμμα που έφερε τον ιαπωνικό πολιτισμό πιό κοντά στο ελληνικό κοινό, η Ιαπωνία παρουσίασε τη δική της διαδρομή από το χθές στο αύριο. Το επόμενο βήμα βρίσκεται πλέον σε όσα μπορούν να δημιουργήσουν οι δύο χώρες μαζί, δίνοντας πνοή σε μια σχέση με βαθιές ρίζες.