Τους όρους και τις διαδικασίες χρηματοδότησης των δήμων που επηρεάζονται από το μεταναστευτικό, είτε ως σημεία αποβίβασης παράτυπων μεταναστών είτε φιλοξενώντας δομές παραμονής πολιτών τρίτων χωρών, καθορίζει η Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Μετανάστευσης και Ασύλου.
Οι πόροι προέρχονται από το Ταμείο Αλληλεγγύης και εντάσσονται στο πλαίσιο στήριξης των τοπικών κοινωνιών που επιβαρύνονται από τις μεταναστευτικές ροές και τη λειτουργία δομών φιλοξενίας.
Η νέα ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους δήμους και τις Περιφέρειες που φιλοξενούν δομές μεταναστών και προσφύγων, καθώς προσδιορίζει με σαφήνεια τους δικαιούχους, τις επιλέξιμες παρεμβάσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τη διαδικασία εκταμίευσης των πόρων.
Σύμφωνα με την ΚΥΑ, δικαιούχοι χρηματοδότησης μπορούν να είναι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου τους, καθώς και δημοτικές επιχειρήσεις και λοιπά νομικά πρόσωπα των ΟΤΑ.
Για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της ταχύτητας των διαδικασιών, η διαχείριση του Ταμείου Αλληλεγγύης ανατίθεται σε τριμελή επιτροπή του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, η οποία θα εξετάζει και θα αξιολογεί τις αιτήσεις χρηματοδότησης.
Παράλληλα, η Μονάδα Ανταποδοτικών Προγραμμάτων της Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο αναλαμβάνει την υποστήριξη της διαδικασίας, την παραλαβή των φακέλων και τον έλεγχο των απαιτούμενων δικαιολογητικών. Οι δήμοι που επιθυμούν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση θα πρέπει να υποβάλουν αναλυτική πρόταση, στην οποία θα περιγράφονται το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο του έργου, της προμήθειας ή της μελέτης που προτείνουν.
Επίσης, θα πρέπει να τεκμηριώνουν τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα της παρέμβασης, καθώς και τη συνάφειά της με την υποστήριξη των τοπικών κοινωνιών που επηρεάζονται από τις μεταναστευτικές ροές. Απαιτούνται επίσης αναλυτικός προϋπολογισμός και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Η αξιολόγηση των προτάσεων πραγματοποιείται σε δύο στάδια. Αρχικά εξετάζεται η πληρότητα των δικαιολογητικών και στη συνέχεια ακολουθεί η ουσιαστική αξιολόγηση, με κριτήρια όπως ο αριθμός των φιλοξενούμενων πολιτών τρίτων χωρών, ο βαθμός επιβάρυνσης της τοπικής κοινωνίας, η αναγκαιότητα του έργου, η ωριμότητα της πρότασης και η δυνατότητα άμεσης υλοποίησής της. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, μετά την υπογραφή της σύμβασης και την έγκριση από την αρμόδια επιτροπή, προβλέπεται η καταβολή προκαταβολής ύψους 60% του εγκεκριμένου προϋπολογισμού.
Το υπόλοιπο ποσό θα εκταμιεύεται μετά την ολοκλήρωση και την οριστική παραλαβή του έργου, της προμήθειας ή της μελέτης, ενώ οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.
Τέλος, η ΚΥΑ προβλέπει αυστηρές κυρώσεις σε περιπτώσεις κακής χρήσης των πόρων ή παραβίασης των υποχρεώσεων δημοσιότητας, δίνοντας στο Δημόσιο τη δυνατότητα ανάκλησης της χρηματοδότησης και επιστροφής των ποσών που έχουν καταβληθεί.