Σημαντικά δεδομένα για τον χρόνο μέσα στον οποίο το Δημόσιο μπορεί να καταλογίσει φόρους και άλλες φορολογικές επιβαρύνσεις σε υποθέσεις φοροδιαφυγής δημιουργεί νέα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο έκρινε αντισυνταγματικές τόσο την 20ετή όσο και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, τη 10ετή παραγραφή.
Η απόφαση 1246/2026 του Β΄ Τμήματος του ΣτΕ, που συνεδρίασε σε επταμελή σύνθεση, καταλήγει ότι στις περιπτώσεις που εξετάστηκαν εφαρμόζεται η πενταετής παραγραφή του δικαιώματος της φορολογικής διοίκησης να επιβάλει φορολογικές επιβαρύνσεις.
Χρειάζεται, πάντως, μία σημαντική διευκρίνιση: η απόφαση δεν σημαίνει ότι κάθε ήδη βεβαιωμένο χρέος προς το Δημόσιο παραγράφεται αυτομάτως στην πενταετία. Το ζήτημα αφορά τον χρόνο παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου να προχωρήσει σε φορολογικό καταλογισμό λόγω φοροδιαφυγής.
Γιατί κρίθηκε αντισυνταγματική η 20ετία
Το ΣτΕ έκρινε ότι η πρόβλεψη του άρθρου 36 παρ. 3 του ν. 4174/2013, που επέτρεπε 20ετή παραγραφή για την επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής, αντίκειται στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.
Με την κρίση αυτή, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο θέτει όριο στη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να διατηρεί για ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα ανοικτή μια φορολογική υπόθεση.
Τι συνέβη με τη 10ετή παραγραφή
Αντισυνταγματική κρίθηκε και η εφαρμογή της 10ετούς παραγραφής που προβλεπόταν στη μεταβατική διάταξη του άρθρου 66 του ν. 4646/2019.
Σύμφωνα με το ΣτΕ, η συγκεκριμένη ρύθμιση συγκρούεται με το άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, επειδή στην υπόθεση που εξετάστηκε επιχειρούσε να καταλάβει το φορολογικό έτος 2013, δηλαδή χρονικό διάστημα παλαιότερο από εκείνο που επιτρέπει η συνταγματική απαγόρευση αναδρομικής επιβολής φορολογικών βαρών.
Η πενταετία αποτελεί διαχρονικά τον βασικό κανόνα παραγραφής για τον φορολογικό έλεγχο, αν και η φορολογική νομοθεσία περιλαμβάνει ειδικές εξαιρέσεις και περιπτώσεις παράτασης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Προγενέστερη νομολογία του ΣτΕ είχε επίσης περιορίσει τη δυνατότητα επέκτασης του ελέγχου στη δεκαετία όταν τα στοιχεία θα μπορούσαν να έχουν αναζητηθεί εγκαίρως από τη φορολογική διοίκηση.
Η νέα απόφαση αποκτά επομένως ιδιαίτερο ενδιαφέρον για παλαιές φορολογικές υποθέσεις, χωρίς όμως να μπορεί να θεωρηθεί ότι κάθε φορολογική οφειλή ή κάθε περίπτωση φοροδιαφυγής παραγράφεται ανεξαιρέτως σε πέντε χρόνια. Η εφαρμογή της εξαρτάται από τα πραγματικά και νομικά δεδομένα κάθε υπόθεσης.
Πηγή: ΕΡΤnews