Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υπουργός Πολιτισμού της Ιταλίας Alessandro Giuli παρουσίασαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης τα αποτελέσματα της κοινής ελληνοϊταλικής επιστημονικής εργασίας για τη μελέτη, τεκμηρίωση και αποκατάσταση αρχαιοτήτων που σχετίζονται με την πολύκροτη υπόθεση Robin Symes.
Παράλληλα, υπεγράφη η παράταση του Μνημονίου Κατανόησης Ελλάδας-Ιταλίας έως τον Μάρτιο του 2027, προκειμένου να συνεχιστεί η αποκατάσταση των χιλιάδων θραυσμάτων που έχουν εντοπιστεί. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα θραύσματα ξεπερνούν τις 70.000, ενώ στόχος είναι η ισόποση απόδοση αποκατεστημένων αρχαιοτήτων στις δύο χώρες.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε επίσης η τελετή παράδοσης και παραλαβής ενός σημαντικού θησαυρού, καθώς η Ιταλία επέστρεψε στην Ελλάδα 145 χάλκινα αρχαία νομίσματα, τα οποία είχαν μεταφερθεί από την Κω στη Ρώμη κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας, το 1930.
Η Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε τη συνεργασία των δύο χωρών ως παράδειγμα αποτελεσματικής διεθνούς συνεργασίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, τονίζοντας ότι η συναινετική επίλυση διαφορών αποτελεί προτιμότερη επιλογή από τις μακροχρόνιες δικαστικές αντιπαραθέσεις.
Όπως ανέφερε, η κοινή έρευνα ανέδειξε τη μεγάλη αρχαιολογική αξία του υλικού που ανακτήθηκε από την εταιρεία Robin Symes Ltd., ενώ ήδη έχουν αποκατασταθεί 73 αρχαία αγγεία, πολλά από τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της σπανιότητας και των τεχνοτροπικών χαρακτηριστικών τους.
Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ακόμη ότι η ανακάλυψη τμημάτων αγγείων που συνδέονται με γνωστές συλλογές και μουσεία εκτός Ελλάδας και Ιταλίας αποδεικνύει τη δράση διεθνών κυκλωμάτων αρχαιοκαπηλίας, ενώ έκανε λόγο για σύγχρονα κοψίματα των αγγείων με ειδικά εργαλεία, προκειμένου να διευκολύνεται η παράνομη διακίνησή τους.
Από την πλευρά του, ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού Alessandro Giuli χαρακτήρισε τη συνεργασία των δύο χωρών υπόδειγμα πολιτιστικής διπλωματίας, σημειώνοντας ότι η επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στους τόπους προέλευσής τους αποτελεί πράξη δικαιοσύνης και σεβασμού απέναντι στην ιστορία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα, εκφράζοντας την ευχή η ελληνοϊταλική συνεργασία να αποτελέσει παράδειγμα και για τη Βρετανία. Όπως δήλωσε, η επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών στις χώρες όπου δημιουργήθηκαν αποτελεί αναγνώριση της πολιτιστικής κληρονομιάς ως παγκόσμιου αγαθού.
Η τελετή ολοκληρώθηκε με την επίσημη παραλαβή των 145 χάλκινων νομισμάτων, τα οποία είχαν ανακαλυφθεί στην Κω το 1929 και μεταφέρθηκαν ένα χρόνο αργότερα στο Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο για επιστημονική μελέτη. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, η επιστροφή τους στην Ελλάδα σηματοδοτεί την αποκατάσταση μιας ιστορικής εκκρεμότητας και αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό αποτέλεσμα της συνεργασίας Αθήνας και Ρώμης για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.