Σαφείς θέσεις για τα ελληνοτουρκικά ζητήματα, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις προϋποθέσεις ευρωπαϊκής ένταξης της Τουρκίας διατύπωσε ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και πρόεδρος της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας, Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης, κατά την 82η συνεδρίαση της Επιτροπής στην Άγκυρα.
Οι παρεμβάσεις του πραγματοποιήθηκαν μέσα στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση, όπου ο Έλληνας ευρωβουλευτής έθεσε ευθέως ζητήματα που αφορούν το Διεθνές Δίκαιο, τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, την απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας, αλλά και τη δημοκρατική λειτουργία της Τουρκίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό ότι πρόκειται απλώς για μια διμερή συμφωνία δύο κρατών. Παράλληλα, κάλεσε την τουρκική πλευρά να αποδείξει έμπρακτα την προσήλωσή της στην ειρήνη, ζητώντας από την τουρκική Βουλή να ακυρώσει την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και το Δίκαιο της Θάλασσας
Αναφερόμενος στο ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο Μανώλης Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή διμερής απόφαση, καθώς συνδέεται με το ευρύτερο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Επικαλέστηκε τη διεθνή υποστήριξη προς τις ελληνικές θέσεις, αναφερόμενος στην κοινή δήλωση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Παράλληλα, επικαλέστηκε αντίστοιχη τοποθέτηση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με την οποία το μνημόνιο συνεργασίας Τουρκίας – Λιβύης αυξάνει τις εντάσεις στην περιοχή και δεν συμβάλλει εποικοδομητικά στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Έλληνας ευρωβουλευτής αναφέρθηκε επίσης στις κοινές τοποθετήσεις της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Μπαχρέιν, υπογραμμίζοντας ότι οι τουρκικές επιλογές δημιουργούν ερωτήματα για τη δυνατότητα συνεργασίας της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας.
Ειδικότερα, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο είναι δυνατόν να συμμετέχει η Τουρκία σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, όπως το SAFE, όταν οι ενέργειές της προκαλούν ανησυχία σε ευρωπαϊκές χώρες και έρχονται, όπως υποστήριξε, σε αντίθεση με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου.
Το casus belli και τα 12 ναυτικά μίλια
Ένα από τα πλέον αιχμηρά σημεία της παρέμβασης του Μανώλη Κεφαλογιάννη αφορούσε την απειλή πολέμου της Τουρκίας κατά της Ελλάδας, γνωστή ως casus belli.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής κάλεσε την τουρκική Βουλή να προχωρήσει στην ακύρωση της σχετικής απόφασης, θέτοντας παράλληλα το ζήτημα της συμβατότητάς της με τις διεθνείς υποχρεώσεις και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Επικαλέστηκε ειδικότερα το άρθρο 3 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα επέκτασης των χωρικών υδάτων ενός κράτους έως τα 12 ναυτικά μίλια.
«Ας ακυρώσει η τουρκική Βουλή την απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας. Γιατί αυτή η απειλή πολέμου έγινε νόμος στην Τουρκική Βουλή;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, έθεσε και ένα επιπλέον ερώτημα σχετικά με τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», ζητώντας να διευκρινιστεί εάν η τουρκική Βουλή προτίθεται να προχωρήσει σε αντίστοιχη νομοθετική κίνηση.
«Δεν υπάρχει ένταξη α λα καρτ στην Ευρωπαϊκή Ένωση»
Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στις ευρωπαϊκές προοπτικές της Τουρκίας και στις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή πορεία μιας χώρας δεν μπορεί να βασίζεται σε επιλεκτική εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων, αλλά προϋποθέτει πλήρη συμμόρφωση με τις αρχές και τα κριτήρια της Κοπεγχάγης.
«Δεν υπάρχει ένταξη α λα καρτ. Δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ ένταξη της Τουρκίας με όρους α λα τούρκα. Θα υπάρξει ένταξη της Τουρκίας μόνο αν συμμορφωθεί με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης», τόνισε.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην ιστορική διαδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτέλεσε απάντηση στις καταστροφές των δύο Παγκοσμίων Πολέμων και στηρίχθηκε στην ανάγκη διασφάλισης της ειρήνης, της συνεργασίας και της ευημερίας.
Όπως υποστήριξε, οι αρχές αυτές δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης ή επιλεκτικής εφαρμογής από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.
Αναφορά στις συλλήψεις δημάρχων και την υπόθεση Ιμάμογλου
Ο Έλληνας ευρωβουλευτής δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην κατάσταση της δημοκρατίας στην Τουρκία, θέτοντας ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία των θεσμών και την αντιμετώπιση της αντιπολίτευσης.
Ειδικότερα, υποστήριξε ότι από το 2016 έχουν συλληφθεί και αντικατασταθεί περίπου 150 δήμαρχοι, ενώ υπενθύμισε ότι η περσινή επίσκεψη της Επιτροπής στην Άγκυρα ματαιώθηκε μετά τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου.
Ο κ. Κεφαλογιάννης χαρακτήρισε τον Ιμάμογλου βασικό πολιτικό αντίπαλο του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς σεβασμό στις δημοκρατικές αρχές.
«Δεν μπορούμε, λοιπόν, να έχουμε ενταξιακή διαδικασία με μία χώρα που έχει δημοκρατία α λα τούρκα. Πρέπει να έχει δημοκρατία σύμφωνα με τις Αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το μήνυμα από την Άγκυρα
Η παρέμβαση του Μανώλη Κεφαλογιάννη στην 82η συνεδρίαση της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ – Τουρκίας κάλυψε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων, από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών στην Τουρκία.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η θέση ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Άγκυρας συνδέεται άμεσα με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, την εγκατάλειψη απειλών κατά κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την τήρηση των ευρωπαϊκών δημοκρατικών προτύπων.
Το βασικό μήνυμα του Έλληνα ευρωβουλευτή ήταν ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας δεν μπορεί να στηρίζεται σε εξαιρέσεις και ειδικούς όρους, αλλά απαιτεί ουσιαστική συμμόρφωση με τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.