Με βασικό μήνυμα ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία όταν δεν μεταφράζεται σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των εργαζομένων, ο Δημήτρης Κουτσούμπας παρουσίασε από τη ΔΕΘ τις θέσεις και τις προτάσεις του ΚΚΕ για την οικονομία, την κοινωνική πολιτική και την πορεία της χώρας.
Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε η κριτική προς την κυβερνητική οικονομική πολιτική και ιδιαίτερα η αντίληψη ότι η αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων μπορεί από μόνη της να οδηγήσει σε καλύτερο βιοτικό επίπεδο για την κοινωνική πλειοψηφία. Σύμφωνα με την προσέγγιση του ΚΚΕ, η οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών δεν έχει οδηγήσει σε αντίστοιχη βελτίωση των συνθηκών ζωής των εργαζομένων, καθώς οι μισθοί, η φορολογία, η πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες και το κόστος βασικών αγαθών εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές πιέσεις για τα λαϊκά νοικοκυριά.
Κριτική στο πολιτικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας
Ο Κουτσούμπας άσκησε ιδιαίτερη κριτική στις κυβερνητικές εξαγγελίες για το λεγόμενο «μέρισμα ανάπτυξης», υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα που ανακοινώνονται δεν μπορούν να συγκριθούν με το συνολικό ύψος των φορολογικών εσόδων του κράτους. Παράλληλα, έθεσε στο στόχαστρο τη φορολογική αντιμετώπιση των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, των τραπεζών, των ενεργειακών εταιρειών και των εφοπλιστών, υποστηρίζοντας ότι το βάρος της φορολογίας εξακολουθεί να πέφτει δυσανάλογα στους εργαζόμενους και στα λαϊκά στρώματα.
Η συγκεκριμένη κριτική συνδέθηκε με μια ευρύτερη πολιτική θέση: ότι η αύξηση του παραγόμενου πλούτου δεν σημαίνει αυτομάτως και δίκαιη κατανομή του. Για το ΚΚΕ, το κεντρικό ζήτημα δεν είναι μόνο πόσο μεγαλώνει η οικονομία, αλλά ποιος καρπώνεται τα αποτελέσματα αυτής της ανάπτυξης και με ποιο κόστος για την κοινωνία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκε και η κριτική του Κουτσούμπα προς τα υπόλοιπα κόμματα του πολιτικού συστήματος. Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ υποστήριξε ότι οι διαφορές ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τις δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας περιορίζονται ολοένα περισσότερο, καθώς, όπως υποστήριξε, όλες υιοθετούν σε μεγάλο βαθμό την ίδια λογική ως προς την οικονομική ανάπτυξη και τη λειτουργία της αγοράς. Χρησιμοποίησε μάλιστα τον όρο «TINA», δηλαδή την αντίληψη ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση πέρα από το συγκεκριμένο οικονομικό μοντέλο.
Σχέσεις Ελλάδας- ΕΕ- ΝΑΤΟ
Ιδιαίτερη θέση στην ομιλία κατείχε και η σχέση της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Το ΚΚΕ επανέλαβε τη θέση του υπέρ της αποδέσμευσης από τους δύο οργανισμούς, θεωρώντας ότι οι πολιτικές και οι δεσμεύσεις τους επηρεάζουν άμεσα την οικονομική και κοινωνική ζωή. Ο Κουτσούμπας συνέδεσε με αυτή την κριτική ζητήματα όπως η δημοσιονομική πολιτική, οι αλλαγές στην αγορά εργασίας, η ενέργεια, η αγροτική πολιτική, αλλά και η εμπορευματοποίηση τομέων όπως η Υγεία και η Παιδεία.
Στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών, το ΚΚΕ υποστήριξε ότι υπάρχει σαφής αντίθεση ανάμεσα στις δυσκολίες που επικαλείται η πολιτεία όταν πρόκειται για μισθούς, συντάξεις, υγεία και παιδεία και στην ταχύτητα με την οποία μπορούν να διατεθούν μεγάλα ποσά για εξοπλιστικά προγράμματα. Η κριτική αυτή εντάσσεται στη γενικότερη θέση του κόμματος ότι οι κρατικές προτεραιότητες πρέπει να επανακαθοριστούν με βάση τις κοινωνικές ανάγκες.
Απέναντι σε αυτό το μοντέλο, ο Κουτσούμπας παρουσίασε την πρόταση του ΚΚΕ για μια διαφορετική οργάνωση της οικονομίας και της εξουσίας. Κεντρικό στοιχείο αυτής της πρότασης είναι η κοινωνικοποίηση βασικών τομέων της οικονομίας, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, η βιομηχανία, η γη και οι πλουτοπαραγωγικές πηγές. Το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο οι οικονομικές δυνατότητες της χώρας μπορούν να αξιοποιηθούν με κριτήριο την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών και όχι την επίτευξη επιχειρηματικού κέρδους.
Η πρόταση αυτή αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, έναν διαφορετικό δρόμο από αυτόν που ακολουθούν διαχρονικά οι κυβερνήσεις.
Ενίσχυση της πυρόσβεσης και αναβάθμιση των μεταφορών
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στα προβλήματα της Θεσσαλονίκης και της Κεντρικής Μακεδονίας. Στις προτάσεις που παρουσιάστηκαν περιλαμβάνονται η ενίσχυση των υπηρεσιών πυρόσβεσης με μόνιμο προσωπικό, η αναβάθμιση των σχετικών υποδομών, αλλά και η βελτίωση των δημόσιων συγκοινωνιών. Για τις μεταφορές, το ΚΚΕ έθεσε μεταξύ άλλων την ανάγκη επέκτασης του Μετρό προς τη δυτική Θεσσαλενίσχυση της κοινωνικής διεκδίκησης και, σε βάθος χρόνου, μετάβαση σε ένα διαφορετικό μοντέλο οργάνωσης της οικονομίας και της εξουσίας.ονίκη, ενίσχυσης των δρομολογίων και μονιμοποίησης των συμβασιούχων οδηγών του ΟΑΣΘ.
Συνολικά, η παρουσία του ΚΚΕ στη ΔΕΘ επιχείρησε να διαμορφώσει μια σαφή πολιτική αντίθεση προς το κυρίαρχο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης. Η λογική που παρουσιάστηκε είναι ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στον τρόπο εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων, αλλά στις ίδιες τις προτεραιότητες του οικονομικού συστήματος. Από αυτή την άποψη, το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να περιμένουν ότι τα οφέλη της επιχειρηματικής κερδοφορίας θα μεταφερθούν αυτόματα στην κοινωνία.
Η πολιτική πρόταση που κατατέθηκε στη Θεσσαλονίκη συνδέεται, έτσι, με μια ευρύτερη στρατηγική: αλλαγή των συσχετισμών υπέρ της εργατικής και λαϊκής πλειοψηφίας,
Με αυτό το σκεπτικό, ο Κουτσούμπας κάλεσε σε εκλογική ενίσχυση του ΚΚΕ, παρουσιάζοντας την ψήφο στο κόμμα ως μέσο αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών και όχι ως επιλογή διαχείρισης του υπάρχοντος συστήματος. Η βασική θέση που προκύπτει από την ομιλία του είναι ότι η διέξοδος για την κοινωνική πλειοψηφία δεν βρίσκεται σε μια απλή εναλλαγή κυβερνήσεων, αλλά στη σύγκρουση με τις πολιτικές και οικονομικές δομές που, σύμφωνα με το ΚΚΕ, αναπαράγουν τις σημερινές ανισότητες.