Στην τελική φάση μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που επιχειρεί να μετατρέψει την κυκλική οικονομία από γενική κατεύθυνση σε συγκεκριμένες περιφερειακές πολιτικές συμμετέχει η Κεντρική Μακεδονία, μέσω του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης.
Το ΠΤΑ Κεντρικής Μακεδονίας εκπροσώπησε την Περιφέρεια στην τρίτη και τελευταία δια ζώσης συνάντηση του Προγράμματος Ανάπτυξης Ικανοτήτων της ευρωπαϊκής δράσης «Innovation for Place-Based Transformation», που υλοποιείται από το Joint Research Centre (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η πρωτοβουλία «τρέχει» την περίοδο 2024-2026 και δημιουργήθηκε για να βοηθήσει περιφέρειες και πόλεις να σχεδιάζουν πολιτικές προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, δοκιμάζοντας νέες μεθόδους σε πεδία όπως η κυκλική οικονομία, η κλιματική προσαρμογή, η ψηφιακή μετάβαση και η ενεργειακή απεξάρτηση. Στην αρχική πρόσκληση του JRC είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον περισσότερες από 240 ευρωπαϊκές περιοχές και φορείς.
Τι επιδιώκει να κάνει η Κεντρική Μακεδονία
Η συμμετοχή της περιοχής δεν περιορίζεται στην ανταλλαγή καλών πρακτικών. Σύμφωνα με το ίδιο το JRC, ένας από τους βασικούς στόχους της Κεντρικής Μακεδονίας είναι να αναπτύξει δική της περιφερειακή στρατηγική κυκλικότητας, αξιοποιώντας εμπειρίες και εργαλεία από άλλες ευρωπαϊκές περιφέρειες.
Η λογική της κυκλικής οικονομίας βασίζεται στην επαναχρησιμοποίηση υλικών και προϊόντων αντί του γραμμικού μοντέλου «παράγω – χρησιμοποιώ – απορρίπτω». Στην πράξη, αυτό μπορεί να αφορά από τις δημόσιες προμήθειες και τη διαχείριση αποβλήτων μέχρι τον κατασκευαστικό κλάδο, την αγροδιατροφή και τη βιομηχανία.
Για την Κεντρική Μακεδονία το πεδίο έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς η κυκλική οικονομία αποτελεί οριζόντια προτεραιότητα της περιφερειακής στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης και συνδέεται με τομείς όπως τουρισμός, αγροδιατροφή, κλωστοϋφαντουργία και δομικά υλικά.
Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας στο ίδιο τραπέζι
Την περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά εκπροσώπησε ο αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Σωκράτης Δωρής.
Ο αντιπεριφερειάρχης συμμετείχε στην ενότητα με αντικείμενο το πώς μπορεί η κυκλικότητα να περάσει από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή σε ευρωπαϊκές πόλεις και περιφέρειες, ενώ πήρε μέρος και σε συζήτηση για τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Το θέμα θεωρείται κρίσιμο από το JRC, καθώς η μετάβαση στην κυκλική οικονομία προϋποθέτει όχι μόνο δημόσιες πολιτικές αλλά και επιχειρήσεις που μπορούν να αναπτύξουν νέα επιχειρηματικά μοντέλα, αγορές για ανακυκλωμένα ή επαναχρησιμοποιούμενα υλικά και επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες.
Από τη Φλωρεντία στην τελική συνάντηση
Η τελευταία συνάντηση αποτελεί συνέχεια ενός προγράμματος που αναπτύχθηκε σε διαδοχικά στάδια.
Η δεύτερη δια ζώσης συνάντηση είχε πραγματοποιηθεί στις 2 και 3 Μαρτίου 2026 στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Εκεί συμμετείχαν περίπου 50 εκπρόσωποι από περισσότερες από 30 ευρωπαϊκές περιοχές και εξετάστηκαν μοντέλα διακυβέρνησης, χρηματοδοτικά εργαλεία και μέθοδοι εφαρμογής μετασχηματιστικών πολιτικών.
Στην τελική φάση της ειδικής διαδρομής για την κυκλική οικονομία συμμετείχαν επτά ευρωπαϊκές περιοχές: Κεντρική Μακεδονία, Dalarna, East and North Finland, Häme, Murcia, Navarra και Normandy, ανταλλάσσοντας τα αποτελέσματα των πειραματικών πολιτικών που δοκίμασαν σε τοπικό επίπεδο.
Η Κεντρική Μακεδονία και στο δίκτυο Circular Cities & Regions
Η Περιφέρεια συμμετέχει παράλληλα στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία Circular Cities and Regions Initiative (CCRI) ως «Fellow Region».
Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα καταγράφει ήδη σειρά δράσεων της Κεντρικής Μακεδονίας γύρω από την κυκλικότητα, μεταξύ των οποίων ευρωπαϊκά έργα για τη βιοοικονομία, τη διαχείριση πόρων και την υποστήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η περιοχή είχε επιλεγεί επίσης από τον ΟΟΣΑ ως μελέτη περίπτωσης για τη μετάβαση από το γραμμικό στο κυκλικό οικονομικό μοντέλο.
Το κρίσιμο πλέον είναι κατά πόσο η τεχνογνωσία που συγκεντρώνεται από αυτές τις ευρωπαϊκές συμμετοχές θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένα εργαλεία, χρηματοδοτήσεις και εφαρμογές για επιχειρήσεις, Δήμους και δημόσιους φορείς της Κεντρικής Μακεδονίας.