Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης περνά το κόστος των καυσίμων, με τον Αλέξη Τσίπρα να ζητά άμεσες παρεμβάσεις για τη μείωση των τιμών και την κυβέρνηση να προαναγγέλλει δικά της μέτρα, θέτοντας παράλληλα το ζήτημα του δημοσιονομικού κόστους.
Ο Αλέξης Τσίπρας, με βιντεοσκοπημένη δήλωσή του, πρότεινε η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να μην ξεπερνά τα 1,40 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης τα 1,80 ευρώ. Υποστήριξε ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για να μειωθεί η τελική τιμή που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Τα τέσσερα μέτρα που προτείνει ο Αλέξης Τσίπρας
Σύμφωνα με την πρότασή του, η μείωση των τιμών θα μπορούσε να επιδιωχθεί μέσα από τέσσερις παρεμβάσεις:
- Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων, πέρα από τους περιορισμούς που ισχύουν στην αγορά λιανικής.
- Έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, τα οποία, όπως υποστήριξε, ξεπέρασαν το 1,5 δισ. ευρώ το προηγούμενο εξάμηνο.
- Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο μισό, μέχρι το ελάχιστο επίπεδο που επιτρέπεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
- Μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%, με τον ίδιο να επικαλείται το παράδειγμα της Ισπανίας.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση διαθέτει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει αυτά τα εργαλεία και επέκρινε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για τη θέση ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στη μείωση του ΕΦΚ.
Απάντηση της κυβέρνησης
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι ήδη επεξεργάζεται σχέδιο παρεμβάσεων για τα καύσιμα, με τις σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται από το οικονομικό επιτελείο τις επόμενες ημέρες. Όπως ανέφερε, η πρώτη παρέμβαση θα αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, με στόχο η τιμή έναρξης της περιόδου να είναι χαμηλότερη από το επίπεδο των 1,75 ευρώ που είχε αναφερθεί προηγουμένως.
Ο κ. Μαρινάκης αναγνώρισε την πίεση που προκαλούν οι αυξήσεις και σημείωσε ότι οι πολίτες δικαιολογημένα ζητούν περισσότερη στήριξη. Παράλληλα, όμως, συνέδεσε τις κυβερνητικές αποφάσεις με τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης είναι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι ο ΕΦΚ μπορεί να μειωθεί μέχρι το κατώτατο επίπεδο που επιτρέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία και θεωρεί ότι η παρέμβαση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τιμών.
Ο Παύλος Μαρινάκης, από την άλλη, δεν αμφισβήτησε ότι υπάρχει δυνατότητα μείωσης μέχρι τα ευρωπαϊκά κατώτατα όρια. Έθεσε όμως ως ζήτημα το δημοσιονομικό κόστος μιας τέτοιας απόφασης και ειδικότερα το κατά πόσο μια έκτακτη μείωση θα μπορεί να εξαιρεθεί από τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις δημόσιες δαπάνες. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, τα έσοδα από τον ΕΦΚ στα καύσιμα ανέρχονται περίπου σε 4 δισ. ευρώ ετησίως, γεγονός που, όπως υποστήριξε, σημαίνει ότι μια μείωση του φόρου θα δημιουργούσε αντίστοιχη ανάγκη κάλυψης της απώλειας εσόδων.
Έτσι, η σημερινή συζήτηση κινείται σε δύο διαφορετικούς άξονες. Η πλευρά του Αλέξη Τσίπρα ζητά άμεση και μεγαλύτερη παρέμβαση στην τιμή των καυσίμων, προτείνοντας συνδυασμό φορολογικών μέτρων και περιορισμών στα περιθώρια κέρδους.
Η κυβέρνηση από την πλευρά της δηλώνει ότι επεξεργάζεται μέτρα, με πρώτη προτεραιότητα το πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να είναι συμβατές με τα δημοσιονομικά δεδομένα και τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Παράλληλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απάντησε στις προτάσεις Τσίπρα αναφερόμενος και στη φορολογική πολιτική της προηγούμενης περιόδου διακυβέρνησης.
Το επόμενο βήμα αναμένεται από το οικονομικό επιτελείο, καθώς η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει συγκεκριμένες ανακοινώσεις για τα καύσιμα μέσα στις επόμενες ημέρες.