Έντονο παρασκήνιο, συζητήσεις μεταξύ δημάρχων και αυξημένες προσδοκίες για τις αποφάσεις της διοίκησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) χαρακτηρίζουν το ετήσιο συνέδριο της Αυτοδιοίκησης στην Καλαμάτα, το οποίο πραγματοποιείται από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το μεγάλο χρηματοδοτικό κενό των δήμων, που προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ, αλλά και η στάση που θα κρατήσει η ΚΕΔΕ απέναντι στην κυβέρνηση. Οι δήμαρχοι καλούνται να αποφασίσουν εάν θα περιοριστούν σε ακόμη μία καταγραφή αιτημάτων ή εάν θα προχωρήσουν σε πιο δυναμικές διεκδικήσεις για την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των δήμων.
Το συνέδριο αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία για τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου, αλλά και για τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς οι προσδοκίες της Αυτοδιοίκησης για συγκεκριμένες απαντήσεις είναι αυξημένες.
Τα «πηγαδάκια» των δημάρχων και η αγωνία για την επόμενη ημέρα
Πέρα από τις επίσημες τοποθετήσεις και τις ομιλίες στο βήμα του συνεδρίου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συζητήσεις μεταξύ των αιρετών για την οικονομική κατάσταση των δήμων και τη στάση που θα πρέπει να ακολουθήσει η Αυτοδιοίκηση.
Η υποχρηματοδότηση, η υποστελέχωση, το ενεργειακό κόστος και οι αυξημένες λειτουργικές υποχρεώσεις αποτελούν κοινό προβληματισμό για δημάρχους από διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι εάν η ΚΕΔΕ θα καταφέρει να διαμορφώσει μια ενιαία διεκδικητική γραμμή, ανεξάρτητα από κομματικές και παραταξιακές διαφορές.
Η ανάγκη για κοινή στάση απέναντι στην κυβέρνηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες αρμοδιότητες, χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.
Η «τρύπα» των 2,5 δισ. ευρώ που πιέζει τους δήμους
Το μεγαλύτερο ζήτημα του συνεδρίου είναι αναμφίβολα το χρηματοδοτικό κενό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με τη μελέτη που παρουσιάστηκε από την ΚΕΔΕ, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών, το πραγματικό κόστος λειτουργίας των δήμων για το 2025 ανέρχεται σε περίπου 5,34 δισ. ευρώ.
Αντίθετα, οι διαθέσιμοι πόροι μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) για το 2026 διαμορφώνονται περίπου στα 3,04 δισ. ευρώ.
Η διαφορά αποτυπώνει ένα χρηματοδοτικό κενό που υπολογίζεται σε περίπου 2,3 δισ. ευρώ με βάση τα συγκεκριμένα μεγέθη, ενώ η ΚΕΔΕ τοποθετεί συνολικά τις ακάλυπτες ανάγκες κοντά στα 2,5 δισ. ευρώ, ανάλογα με τις επιμέρους δαπάνες και τις ανάγκες που συνυπολογίζονται.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, έχει ξεκαθαρίσει ότι οι δήμοι δεν ζητούν πρόσθετους πόρους για περιττές δαπάνες, αλλά τα απαραίτητα χρήματα για να μπορούν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους.
«Δεν θέλουμε οι δήμαρχοι να είμαστε επαίτες», είναι το χαρακτηριστικό μήνυμα που έχει μεταφέρει, επισημαίνοντας ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς ουσιαστική αλλαγή στο σύστημα χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης.
Κυρίζογλου: Οκτώ διεκδικήσεις προς την κυβέρνηση
Κατά την έναρξη του συνεδρίου στην Καλαμάτα, ο Λάζαρος Κυρίζογλου παρουσίασε τις βασικές οικονομικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ, ζητώντας μια συνολική μεταρρύθμιση στη χρηματοδότηση και στη λειτουργία των δήμων.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνονται:
- Η σημαντική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές λειτουργικές ανάγκες.
- Η δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για τις δημοτικές υποδομές.
- Η εφαρμογή τριετούς προγράμματος προσλήψεων για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης.
- Η κάλυψη των πρόσθετων μισθολογικών επιβαρύνσεων από το κράτος.
- Η μείωση του ενεργειακού κόστους και η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας των δήμων.
- Η οικονομική στήριξη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης.
- Η κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων και η επιστροφή των σχετικών πόρων στην Αυτοδιοίκηση.
- Η ενίσχυση της χρηματοδότησης για έργα ύδρευσης, αποχέτευσης, ανακύκλωσης και τοπικών υποδομών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η θέση της ΚΕΔΕ ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν πρέπει να μεταφέρεται στους δήμους χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.
Η αντιπαράθεση με τον Χάρη Δούκα και οι ισορροπίες στην ΚΕΔΕ
Σημαντική διάσταση στο συνέδριο δίνει και η αντιπαράθεση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, και της διοίκησης της ΚΕΔΕ.
Ο Χάρης Δούκας έχει ζητήσει το συνέδριο της Καλαμάτας να αποτελέσει σημείο ουσιαστικών αποφάσεων και όχι ακόμη μία διαδικασία καταγραφής προβλημάτων και αιτημάτων που παραμένουν χωρίς απάντηση.
Η στάση του έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τη διοίκηση της ΚΕΔΕ, η οποία έχει χαρακτηρίσει την κριτική του αδικαιολόγητη και αστήρικτη, επικαλούμενη την ανάγκη διατήρησης της ενότητας της Αυτοδιοίκησης.
Ωστόσο, το ζήτημα της χρηματοδότησης φαίνεται να αποτελεί κοινό σημείο αναφοράς για τις διαφορετικές αυτοδιοικητικές παρατάξεις.
Το ζητούμενο είναι εάν οι διαφωνίες για τον τρόπο διεκδίκησης θα περιορίσουν τη δυνατότητα κοινής εκπροσώπησης των δήμων ή εάν θα υπάρξει σύγκλιση γύρω από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο απαιτήσεων προς την κυβέρνηση.
Η ώρα της αλήθειας για τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η στάση της κυβέρνησης απέναντι στις διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία κυβερνητικών στελεχών στο συνέδριο, αλλά και το ενδεχόμενο παρέμβασης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, δημιουργούν προσδοκίες για συγκεκριμένες απαντήσεις στα οικονομικά προβλήματα των δήμων.
Η ΚΕΔΕ ζητά ουσιαστική αύξηση των κρατικών μεταβιβάσεων, με μακροπρόθεσμο στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής της Αυτοδιοίκησης στα δημόσια οικονομικά.
Παράλληλα, ζητά να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις από το ενεργειακό κόστος, οι ελλείψεις προσωπικού και οι αυξημένες δαπάνες που προκαλούν οι νέες αρμοδιότητες.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι κυβερνητικές τοποθετήσεις θα συνοδευτούν από συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και οικονομικές δεσμεύσεις ή εάν οι δήμαρχοι θα αποχωρήσουν από την Καλαμάτα με εκκρεμή τα βασικά αιτήματά τους.
Προειδοποίηση για κινητοποιήσεις εάν δεν υπάρξουν απαντήσεις
Ο Λάζαρος Κυρίζογλου έχει ήδη προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση που δεν υπάρξει ανταπόκριση στις οικονομικές διεκδικήσεις των δήμων, η Αυτοδιοίκηση είναι έτοιμη να προχωρήσει σε δυναμικές κινητοποιήσεις.
Μάλιστα, έχει αναφερθεί ακόμη και στο ενδεχόμενο συγκέντρωσης διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή, εφόσον δεν υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις.
Η συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό αποτελεί ένα από τα επόμενα κρίσιμα πεδία παρέμβασης της ΚΕΔΕ, καθώς οι δήμοι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερους πόρους για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών.
Το συνέδριο της Καλαμάτας αναδεικνύεται, έτσι, σε σημαντική δοκιμασία για την ενότητα και τη διεκδικητική στάση της Αυτοδιοίκησης, αλλά και για τη σχέση της με την κεντρική κυβέρνηση.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η αναγνώριση του προβλήματος των 2,5 δισ. ευρώ, αλλά η εξεύρεση συγκεκριμένων λύσεων που θα επιτρέψουν στους δήμους να συνεχίσουν να παρέχουν υπηρεσίες στους πολίτες χωρίς να βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με οικονομικά αδιέξοδα.
Πηγή: aftodioikisi.gr