Ολοκληρώθηκε στην Κόνιτσα το 5ο Θερινό Σχολείο του Παγκοσμίου Γεωπάρκου UNESCO Βίκου-Αώου, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως τις 11 Ιουλίου 2026, με κεντρικό θέμα «Γεωπεριβάλλον και Κλίμα: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον». Η διοργάνωση έφερε στην περιοχή φοιτητές, ερευνητές και ειδικούς από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, συνδέοντας τη θεωρητική γνώση με την εμπειρία του πεδίου σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυσικά τοπία της Ηπείρου.
Το Θερινό Σχολείο διοργανώθηκε από το Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τον φορέα διαχείρισης του Γεωπάρκου, την Αναπτυξιακή Ηπείρου Α.Ε., και τον Δήμο Κόνιτσας. Η φετινή διοργάνωση έγινε στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας ανάμεσα στο Γεωπάρκο και το Τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 34 μεταπτυχιακοί και τελειόφοιτοι φοιτητές, οι οποίοι επιλέχθηκαν από σύνολο 52 ενδιαφερομένων. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από διαφορετικά αντικείμενα των φυσικών και τεχνολογικών επιστημών και εκπροσωπούσαν πανεπιστημιακά ιδρύματα από όλη την Ελλάδα. Η σύνθεση αυτή έδωσε στη διοργάνωση διεπιστημονικό χαρακτήρα, καθώς τα ζητήματα του κλίματος, της γεωλογίας, της βιοποικιλότητας και της διαχείρισης φυσικών πόρων απαιτούν πλέον συνδυασμό γνώσεων και προσεγγίσεων.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε διαλέξεις και μαθήματα από προσκεκλημένους επιστήμονες και ειδικούς. Ανάμεσα στα θέματα που παρουσιάστηκαν ήταν τα Γεωπάρκα UNESCO και το πολιτισμικό τοπίο, τα κλιματικά μοντέλα και οι μελλοντικές τάσεις, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε ορεινά οικοσυστήματα, οι παλαιοκλιματικοί δείκτες στο γεωλογικό αρχείο, η γεωενέργεια και η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε επίσης στην υδρογεωλογία, στην παρακολούθηση υδάτινων πόρων, στη γεωλογία και πετρολογική σύσταση της περιοχής, καθώς και στη σχέση ανάμεσα στη βιοποικιλότητα και τη γεωποικιλότητα στο Γεωπάρκο Βίκου-Αώου. Οι εισηγήσεις ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο τα βουνά, τα φαράγγια, τα ποτάμια και οι γεωλογικοί σχηματισμοί της περιοχής καταγράφουν μεταβολές του παρελθόντος και βοηθούν στην κατανόηση των σύγχρονων περιβαλλοντικών προκλήσεων.
Πέρα από τις διαλέξεις, σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης έγινε στο πεδίο. Οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν την πηγή Νέλλες στην Κλειδωνιά και το χωριό Βίκος, ενώ πήραν μέρος σε εργαστήριο επίδειξης της λειτουργίας καταγραφικού υδρολογικού σταθμού. Παράλληλα, διέσχισαν τμήμα του φαραγγιού του Βοϊδομάτη, κατά μήκος της θεματικής διαδρομής «Οι κυνηγοί της εποχής των παγετώνων στον Βοϊδομάτη».
Το πρόγραμμα εμπλουτίστηκε και με προαιρετικές εκδρομές σε επιλεγμένα σημεία της περιοχής, όπως το ύψωμα του Προφήτη Ηλία πάνω από την Κόνιτσα, η χαράδρα του Αώου, η Ιερά Μονή Παναγίας Στομίου, το άνω τμήμα της Κόνιτσας και οι πλαγιές του Σμόλικα στα χωριά της Λάκκας Αώου. Οι επισκέψεις αυτές έδωσαν στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να γνωρίσουν όχι μόνο το φυσικό περιβάλλον, αλλά και ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία της περιοχής.
Ξεχωριστή θέση είχε και το προαιρετικό μάθημα για τους παραδοσιακούς χορούς της Ηπείρου, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη μαθητική εστία. Η ένταξη μιας τέτοιας δράσης στο πρόγραμμα υπογράμμισε τη σύνδεση του γεωπάρκου όχι μόνο με τη γεωλογική και περιβαλλοντική κληρονομιά, αλλά και με τον πολιτισμό των τοπικών κοινοτήτων.
Την τελευταία ημέρα, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν τα αποτελέσματα των εργασιών που εκπόνησαν κατά τη διάρκεια του Θερινού Σχολείου, αποτυπώνοντας τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απέκτησαν μέσα από τις διαλέξεις, τις ασκήσεις πεδίου και τις ομαδικές δραστηριότητες.
Το 5ο Θερινό Σχολείο ανέδειξε τον ρόλο του Γεωπάρκου Βίκου-Αώου ως ζωντανού χώρου εκπαίδευσης, έρευνας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Σε μια περίοδο όπου η κλιματική αλλαγή και η προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων βρίσκονται στο επίκεντρο της επιστημονικής και δημόσιας συζήτησης, τέτοιες διοργανώσεις συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των αλλαγών που συμβαίνουν στο φυσικό περιβάλλον και στη διαμόρφωση νέων επιστημόνων με ουσιαστική εμπειρία πεδίου.