Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου, παραχώρησε, αποκλειστικά, για τον ΟΤΑ24, εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη για τις μεγάλες θεσμικές αλλαγές που έρχονται στην Αυτοδιοίκηση, τον νέο Κώδικα, τα οικονομικά των δήμων, αλλά και τη βιωσιμότητα των κοινωνικών δομών.
ΕΡ: Κύριε Πρόεδρε, πόσο σύντομα θα έχετε στα χέρια σας το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης;
ΑΠ: Νομίζω πως τις επόμενες ημέρες θα δοθεί προς διαβούλευση η τελευταία έκδοση του υπό ψήφιση νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από το Υπουργείο Εσωτερικών. Έχει προηγηθεί τους προηγούμενους μήνες ένας διαρκής διάλογος με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, έχουμε καταθέσει τις θέσεις και τις απόψεις μας και πλέον περιμένουμε το τελικό κείμενο. Ο νέος Κώδικας είναι ένα σημαντικό βήμα μπροστά προς μια συνολική μεταρρύθμιση στο μοντέλο λειτουργίας του Κράτους. Η κωδικοποίηση περισσότερων από 1.000 διάσπαρτων νομοθετημάτων που διέπουν σήμερα τη λειτουργία των ΟΤΑ έπρεπε να έχει γίνει εδώ και χρόνια. Μετά την ολοκλήρωση του νέου κώδικα, θα πρέπει να ακολουθήσουν τα επόμενα βήματα από πλευράς Πολιτείας προκειμένου να διασφαλιστεί η συνταγματική πρόβλεψη για την οικονομική και λειτουργική αυτοτέλεια των ΟΤΑ.
ΕΡ: Θα συμμετάσχει η ΚΕΔΕ στη δημόσια συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση;
ΑΠ: Η Αυτοδιοίκηση έχει θεσμική και πολιτική υποχρέωση, ως ο κρατικός θεσμός που βρίσκεται περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον πιο κοντά στους πολίτες, να συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση για τη διαμόρφωση του περιεχομένου του νέου Συντάγματος της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώνουμε ειδική θεματική εκδήλωση στην Αθήνα, στις 26 Μαΐου, στο χώρο της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων. Παράλληλα, έχουμε ήδη τεκμηριώσει και συντάξει ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη εισήγηση, με συγκεκριμένες προτάσεις , ώστε τα άρθρα 101 και 102 που αφορούν τους ΟΤΑ, να ενταχθούν ρητά στις αναθεωρητέες διατάξεις. Παράλληλα, θέτουμε, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της κατοχύρωσης της αρχής ότι κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από το κράτος προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση συνοδεύεται από την αντίστοιχη μεταφορά πόρων, προσωπικού και μέσων. Την ανάγκη ενίσχυσης της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ και της συμμετοχής τους στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δημόσιων πολιτικών και επενδύσεων, καθώς και την άρση της ασύμμετρης αποκέντρωσης και τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης. Το επόμενο διάστημα θα παρουσιάσουμε αναλυτικά τις θέσεις μας.
ΕΡ: Τα οικονομικά των Δήμων είναι στο «κόκκινο»; Υπάρχουν Δήμοι που δεν έχουν κατέθεσαν έγκαιρα προϋπολογισμό για το 2026;
ΑΠ: Οι Δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξημένες ανάγκες με περιορισμένους πόρους. Πράγματι, αρκετοί Δήμοι δεν κατόρθωσαν να καταθέσουν προϋπολογισμό για το 2026, λόγω των αλλαγών που εισάγει το νέο σύστημα κατάρτισης προϋπολογισμών, σύμφωνα με τις οδηγίες των Υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών. Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Δήμοι στο σύνολό τους, είναι η κατακόρυφη αύξηση των λειτουργικών μας εξόδων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης μέσω των ΚΑΠ δεν επαρκεί, για να καλύψει την αύξηση αυτή. Ενώ έχουμε στη διάθεσή μας διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία για έργα, δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα με το κόστος λειτουργίας μας. Την ίδια στιγμή η χώρα επιτυγχάνει δημοσιονομικά πλεονάσματα, μέρος των οποίων σωστά γυρνά σε κοινωνικές ομάδες, όμως η αυτοδιοίκηση δεν λαμβάνει το μέρισμα της ανάπτυξης που της αναλογεί. Μας ζητείται να μετακυλίσουμε στους πολίτες το αυξημένο λειτουργικό μας κόστος , κάτι που δεν θέλουμε να κάνουμε, γιατί γνωρίζουμε ότι σήμερα η πλειοψηφία νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα. Γι’ αυτό ζητάμε την καταβολή σε πρώτη φάση μιας επιπλέον δόσης ΚΑΠ, ενώ θέτουμε ως ρεαλιστικό στόχο την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης προς τους δήμους στο ύψος των 4,5 δις ευρώ, από τα 2,8 δις που είναι σήμερα. Ποσό σημαντικά χαμηλότερο από τα 8,2 δις που προβλέπονται θεσμικά και δεν μας αποδίδονται.
ΕΡ: Έχει ανοίξει ξανά ο δημόσιος διάλογος, με αφορμή και τη συνταγματική αναθεώρηση, για την αξιολόγηση στο Δημόσιο. Πιστεύετε ότι οι Δήμοι πρέπει να αξιολογούνται;
ΑΠ: Οι Δήμοι και οι αιρετοί της Αυτοδιοίκησης αξιολογούμαστε καθημερινά, στο πεδίο, από τους πολίτες των τοπικών κοινωνιών. Δεν φοβόμαστε την αξιολόγηση, αντίθετα την επιδιώκουμε. Όμως η αξιολόγηση οφείλεται να γίνεται με αντικειμενικά και επιστημονικά κριτήρια. Και να συνδέεται άμεσα με τους πόρους, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και το προσωπικό που διαθέτει ο κάθε δήμος, ώστε να αποτυπώνεται με δίκαιο και αντικειμενικό τρόπο η αποτελεσματικότητά τους.
ΕΡ: Κινδυνεύουν με λουκέτο οι κοινωνικές δομές των Δήμων:
ΑΠ:Έχω τονίσει επανειλημμένα και η θέση μου αυτή αποτέλεσε πρόσφατα απόφαση και ψήφισμα του ΔΣ της ΚΕΔΕ, ότι οι κοινωνικές δομές των δήμων χρειάζονται σταθερότητα και όχι πειραματισμούς. Η βάση λειτουργίας τους και προσφοράς στους πολίτες των τοπικών μας κοινωνιών όλα αυτά τα χρόνια, είναι το έμπειρο προσωπικό τους , που καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες, διασφαλίζοντας τη συνέχεια και την ποιότητα των υπηρεσιών τους. Η ΚΕΔΕ έχει πάρει ξεκάθαρη θέση υπέρ της συνέχισης λειτουργίας των δομών με το υφιστάμενο προσωπικό, προκρίνοντας λύση αντίστοιχη με το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη σεβασμού της αυτοτέλειας των Δήμων και ενίσχυσής τους με επαρκείς πόρους.